​«Жеті саны» неліктен КИЕЛІ саналған?

фото: ust.kz

Көптеген дәстүрлер уақыт өте келе ұмытылып барады. Бірақ олар біздің тарихымыздың, ұлттық мәдениетіміздің маңызды бөлігі.

Қазақта көптеген ырымдар, наным-сенімдер бар. Тіпті, аптаның күндерін сәттілікке балап, киелі сандарды да тізбектеп қойған. Үш, бес, жеті, қырық сандарының қасиеті, киесі туралы көп жерде айтылып, осы ырымды ұстанатындар да көп.

Шынында да қазақ киелі деп санайтын сандарға байланысты айтар болсақ, «жеті қазына», «жеті ата», «үш жұрт», «бес асыл», «бес жақсы» деп атау беріп, оларды жіктеп беретін.

Жеті қазына - қазақтың жеті асылы

Қазақ халқы үшін жеті қазына - қасиетті ұғым. Бұл ата-бабамыздан қалған даналық, қазақтың дүниетанымы мен өмірлік құндылықтарының жиынтығы.

1. Ер жігіт – ел қорғайтын батыр, отбасының тірегі.

2. Жүйрік тұлпар – ер қанаты, сенімді серігі.

3. Қыран бүркіт – еркіндік пен қырағылықтың символы.

4. Құмай тазы – аңшылық пен дәулеттің белгісі.

5. Алтын мүйізді киік – байлық пен табиғат сыйы.

6. Ақыл-білім – адамзаттың ең құнды қазынасы.

7. Жүйрік тазы – дәулет пен сергектіктің нышаны.

Жеті қазынаның маңызы қандай?

Бұл құндылықтар қазақтың өмір сүру салты мен мінез-құлқын қалыптастырып, рухани және материалдық байлықтың негізі ретінде қарастырылады.

фото: kopilkaurokov.ru

Жеті ата - қазақтың текті тәрбиесі

Қазақ халқы жеті атаға дейін қыз алыспау дәстүрін сақтап келеді. Бұл - тектілікті сақтау мен ұрпақ саулығының кепілі.

1. Бала – әрбір ұрпақтың бастауы.

2. Әке – отбасының тірегі.

3. Ата – әкенің әкесі, тәжірибелі ақылшы.

4. Арғы ата – төртінші буын, отбасы тарихын сақтаушы.

5. Баба – бесінші ұрпақ, отбасының рухани мұрагері.

6. Түп ата – ата-бабалар тарихын жалғастырушы.

7. Тек ата – жеті ата толық шеңбер жасап, жаңа буын басталады.

Неліктен бұл маңызды?

Жеті ата дәстүрі қандас туыстардың үйленбеуін қадағалап, ұлттың тектілігін, денсаулығын сақтауға ықпал еткен.

Бес жақсы

1. Сарқыт – үлкендердің батасымен қалған тағамды жастарға беру.

2. Байғазы – жаңа киім немесе зат алған балаға сыйлық беру дәстүрі.

3. Ерулік – жаңа көшіп келген көршілерге дастарқан жаю.

4. Қымызмұрындық – алғашқы қымыз дайын болғанда ауылдастарға дәм таттыру.

5. Шашу – қуанышты хабарды бөлісу үшін тәттілер шашу.

Сіз осы дәстүрлердің қайсысын көріп немесе ұстанып көрдіңіз?

Қазақтың 5 ұлы қасиеті

Қазақ халқының болмысын айқындайтын бес негізгі қасиет бар. Олар ұрпақтан-ұрпаққа беріліп, әрбір қазақтың бойында сақталуы тиіс.

1. Қонақжайлық – «Қонақ келсе, құт келер» деген қазақ әрбір мейманды ерекше күтеді.

2. Ұят пен ар-намыс – қазақ үшін абырой мен намыс – басты құндылық.

3. Отаншылдық – ел мен жерді қорғау – әрбір азаматтың парызы.

4. Адалдық пен әділдік – «Адалдық – ардың ісі» деп, қазақ әрдайым әділетті болуды дәріптеген.

5. Үлкенге құрмет, кішіге ізет – отбасындағы тәрбиенің негізгі қағидаты.

Сіздің ойыңызша, осы қасиеттердің қайсысы қазақ болмысы үшін ең маңызды?

Дайындаған: Г.Жұмаділдаева,

ERNUR.KZ

Тағы да оқыңыз:

Салбурын - саятшылық дәстүрі

Жаңа туған сәбиге жасалатын салттар