​ӨМІРДІ «жақсыдан» «кереметке» өткізетін 5 КІЛТ

Фото: ЖИ

Неліктен кейбір адамдар жақсы нәтижеге қол жеткізгенімен, сол деңгейде қалып қояды, ал басқалары үздіксіз дамып, үлкен жетістіктерге жетеді? Олардың айырмашылығы неде? Табысқа жету үшін ерекше қабілет пен сәттілік қана жеткілікті ме, әлде оның артында белгілі бір жүйе бар ма? Бұл сұрақ сізді де ойландырып жүр ме?

Америкалық зерттеуші әрі бизнес кітаптарының авторы Джим Коллинз осы сұрақтарға «Жақсыдан жасампаздыққа» атты кітабында жауап іздейді. Автор ұзақ мерзімді табысқа жеткен адамдардың тәжірибесін зерттеп, оларды өзгелерден ерекшелендіретін басқару қағидаларын анықтаған.

Ендеше, кітаптың негізгі идеяларымен және оларды күнделікті өмірде қолдану жолдарымен танысайық.

1. Дұрыс адамдарды таңдаңыз!

Автордың пікірінше, үлкен жетістікке жету үшін алдымен тұрмыстық жағдайы, кәсібі сіздікінен бір саты жоғары, ізденімпаз адамдармен араласу керек. Өйткені бәрі «жаман емес», «үйреншікті» немесе «жақсы» болған кезде, ми жайлылық аймағына түсіп, дамуды тоқтатады. Біз жақсы араласатын 5 адамның орташа арифметикалық көрсеткішіміз. Олардың арман-мақсаты, әдеті, шектеулері санамызға білдірмей сіңеді.

Ал дамытатын, алға ұмтылуға себепші болатын, өсуге итермелейтін ортаны таңдау үшін мына сұрақтарды қойыңыз:

Мен жиі араласатын 5 адам маған қалай әсер етеді? Олар менің дамуыма қанат бітіре ме, әлде күмәнімді арттыра ма? Уақытым мен энергиямды тиімсіз жұмсауыма себеп болатын қандай пайдасыз байланыстар мен әдеттер бар?

Мысал: жаңа кәсіп бастаған адам барлық жұмысты жалғыз атқаруға тырысқаннан гөрі, тәжірибесі бар мамандардан кеңес алып, қажет кезде сенімді серіктестермен жұмыс істесе, уақытын тиімді пайдаланады.

Практикалық тапсырма: Дәптерге мына үш сұрақтың жауабын жазыңыз:

1. Менің дамуыма кім көмектеседі?

2. Қандай адамдардан пайдалы білім мен тәжірибе ала аламын?

3. Қандай әдеттерім мен ортам менің уақытымды тиімсіз жұмсауыма себеп болады?

Мақсат - адамдарды жақсы-жаман деп бөлу емес, өз ортаңыздың дамуыңызға қалай әсер ететінін түсіну.

2. Шындықты мойындай біліңіз!

Үлкен жетістікке жетудің маңызды шарттарының бірі - жағдайды шынайы бағалау. Кейде адам өзіне ұнамсыз шындықты мойындағысы келмейді. Ол сәтсіздікті сыртқы жағдайлардан көреді немесе нәтиже неге болмай жатқанын терең талдамайды. Алайда мәселені мойындамайынша, оны шешу қиын.

Қиындықты жоққа шығармаңыз, бірақ оны өзгермейтін жағдай деп те қабылдамаңыз. Қазіргі жағдайды шынайы бағалап, болашақта жақсы нәтижеге жету үшін не істей алатыныңызға назар аударыңыз. Сонымен бірге шындықты қабылдау үмітсіздікке берілу дегенді білдірмейді. Керісінше, нақты жағдайды түсіну арқылы дұрыс шешім қабылдауға мүмкіндік туады.

Мысал: кәсіпкер өнімінің жақсы екенін ойлағанымен, сатылымы төмен болуы мүмкін. Мұндай жағдайда жарнаманы көбейте салмай, алдымен клиенттердің пікірін, өнімнің бағасын, сапасын және сұранысты зерттегені дұрыс.

Практикалық жаттығу: «Факт, болжам, әрекет». Кез келген мәселеге қатысты үш сұраққа жауап беріңіз:

• Факт: мен нақты нені білемін?

• Болжам: мен нені тек жорамалдап жүрмін?

• Әрекет: шындықты анықтау үшін не істей аламын?

Сондай-ақ, дәптерге екі сөйлем жазыңыз:

• Қазіргі жағдайымдағы ең қиын шындық - ...

• Осыған қарамастан, мен жасай алатын нақты әрекет - ...

3. Негізгі бағытыңызды табыңыз!

Джим Коллинз «Кірпі тұжырымдамасы» деп аталатын модель ұсынады. Оның мәні - табысқа жеткізетін негізгі бағытты үш сұрақтың қиылысынан іздеу.

Бірінші сұрақ: Сіз нені шын жақсы көресіз Яғни қандай іспен айналысқанда қызығушылығыңыз артады? Қандай жұмыс сізге мағына береді?

Екінші сұрақ: Неде үздік бола аласыз Яғни қандай қабілетіңіз бар? Қай салада өзгелерден ерекшелене аласыз немесе жүйелі еңбек арқылы жоғары деңгейге жете аласыз?

Үшінші сұрақ: Сізге қандай іс тұрақты табыс әкеле алады? Яғни адамдар қандай өніміңізге немесе қызметіңізге ақы төлеуге дайын? Қандай бағыттың экономикалық мүмкіндігі бар?

Бұл үш сұрақтың жауабы бір-бірімен байланысуы керек. Тек жақсы көретін іспен айналысу жеткіліксіз, оның сапасын дамыту және тұрақты табыс әкелу мүмкіндігін де зерттеу қажет.

Мысал: балалар шығармашылығына қызығатын, қолөнер бұйымдарын жасай алатын адам бояуға арналған жинақтар әзірлеп, оларды ата-аналарға, мектептерге немесе шығармашылық орталықтарға ұсына алады. Бірақ бұл бағыттың болашағын анықтау үшін клиенттердің сұранысы мен өнімнің өзіндік құнын да тексеруі керек.

Практикалық тапсырма: Дәптерді үш бағанға бөліп, әрқайсысына кемінде бес жауап жазыңыз:

1. Маған ұнайтын істер.

2. Мен жақсы орындайтын немесе дамыта алатын істер.

3. Табыс әкелуі мүмкін істер.

Содан кейін үш бағанға да ортақ бағытты анықтаңыз. Егер ортақ бағыт бірден табылмаса, бірнеше идеяны шағын тәжірибе арқылы тексеріңіз.

4. Тоқтамаңыз!

Кейде адамдар өмірін өзгертетін бір үлкен мүмкіндік күтеді. Бірақ ұзақ мерзімді жетістік көбіне бір ғана шешімге емес, бір-бірін толықтыратын көптеген әрекетке байланысты.

Джим Коллинз бұл құбылысты «Айналмалы дөңгелек әсері» арқылы түсіндіреді. Ауыр дөңгелекті алғаш қозғалту қиын болғанымен, тұрақты күш жұмсаған сайын оның айналысы үдей түседі. Сол сияқты жүйелі әрекеттер де уақыт өте бір-бірін күшейтеді.

Мысал: кәсіпкер сапалы өнім жасайды. Клиент өнімге риза болып, оны өзгелерге ұсынады. Соның нәтижесінде жаңа сатып алушылар келеді. Сатылым артқан сайын кәсіпкер өнім сапасын жетілдіруге көбірек мүмкіндік алады. Осылайша бір әрекет келесі нәтижеге жол ашады.

Практикалық тапсырма: «Менің жетістік дөңгелегім». Өз мақсатыңызға жетуге көмектесетін бес қадамды ретімен жазыңыз.

Мысалы: Сапалы өнім жасау - клиентке ұсыну - пікір жинау - өнімді жақсарту - тұрақты клиенттер санын арттыру.

Әр қадамның келесі қадамға қалай көмектесетінін түсіндіріңіз. Содан кейін осы тізбекті іске қосатын алғашқы әрекетті белгілеңіз.

5. Тәртіп, тағы да тәртіп!

Мақсат қою оңай болғанымен, оған күн сайын әрекет ету қиын болуы мүмкін. Адам кейде шабыт күтіп, жұмысын кейінге қалдырады немесе бір уақытта бірнеше іске кірісіп, негізгі мақсатын ұмытып кетеді.

Автордың көзқарасы бойынша, тұрақты жетістікке жету үшін тәртіп пен жүйелілік қажет. Тәртіп - өзіңізді үнемі қинау емес, маңызды мақсатқа қызмет ететін әрекеттерді әдетке айналдыру.

Мысал: кітап жазуды мақсат еткен адам шабыт келгенде ғана жазбайды. Ол күн сайын белгілі бір уақыт бөліп, шағын болса да мәтін жазады. Бірнеше айдан кейін сол әрекеттердің жиынтығы үлкен нәтижеге айналуы мүмкін.

Практикалық тапсырма: «30 күндік тәртіп». Бір маңызды мақсатты таңдаңыз. Содан кейін:

• Күн сайын орындалатын бір әрекетті белгілеңіз.

• Оған нақты уақыт бөліңіз.

• Орындалғанын белгілеп отырыңыз.

• Апта сайын нәтижені талдаңыз.

Мысалы, күн сайын бір өнім әзірлеу, клиентпен байланысу немесе кәсіби дағдыны дамыту. Ең маңыздысы - әрекеттің орындалуын ғана емес, оның нәтижеге қаншалықты әсер еткенін де бағалау.

Джим Коллинз «Жақсыдан жасампаздыққа» кітабында үлкен жетістік дұрыс бағытқа жұмсалған уақыттың, саналы таңдаудың және жүйелі еңбектің нәтижесінде пайда болатынын ескертеді. Сондықтан бүгінгі ең маңызды қадам - бәрін бірден өзгертуге тырысу емес, болашақтағы үлкен нәтижеге негіз болатын бір дұрыс әрекетті таңдап, оны орындауды бастау. Демек, Джим Коллинздің осы бес қағидасын орындауды дәл қазір бастаңыз.

Дайындаған: Ж. Смағұлова,

ERNUR.KZ

Тағы да оқыңыз:

Табысты 10 есе арттырудың нейропсихологиялық СУПЕР техникасы

Хопонопоно әдісі арқылы артық салмақтан қалай арылуға болады?