Осы ережелерді білген жүргізуші көктемде АПАТТАН АМАН болады

Көктем — табиғат жаңарып, тіршілікке серпін беретін мезгіл. Бірақ жүргізушілер үшін бұл мезгіл жаңа сынақтарымен бірге келеді. Қыстан кейінгі жол жағдайы, ауа райының құбылмалығы, көліктер мен адамдардың белсенділігі — бәрі қосылғанда жолдағы қауіптің деңгейі арта түседі. Сондықтан көктемде көлік жүргізу тек қана техникаға емес, психологияға да негізделген дайындықты талап етеді. Сондықтан бүгін көктемгі ауа райының жүргізуші психологиясына әсерін талдап, жолда қауіптен аман болуға арналған нақты кеңестер ұсынамыз.

КҮН СӘУЛЕСІНІҢ ҚҰПИЯСЫ

Көктемде күн ұзарып, сәуленің интенсивтілігі артады. Бұл жағымды жаңалық, бірақ кейде қауіп тудырады. Яғни, таңғы және кешкі уақыттарда күн көзі тікелей рөлге түсіп, жүргізушінің айналаны көру қабілетін шектейді.

Негізгі қауіптер:

Қарсы бағытты көрмеу;

Жол белгілерін байқамау;

Жүргізуші реакциясының баяулауы.

Кеңестер:

Күнге арналған көзілдірікті пайдаланып, көзіңізді қорғаңыз;

Жолдың жартысын немесе толық көре алатын қауіпсіз жылдамдықпен жүріңіз;

Шаң мен ылғал шағылысы орын алатындықтан қосымша шамдарды қосып жүріңіз.

Қызықты факт – зерттеулер көрсеткендей, күн тікелей шағылысқан кезде апат ықтималдығы 10%-ға артады.

ЖАҢБЫР МЕН ТҰМАН — ЖОЛДАҒЫ «ҚҰПИЯ АЙМАҚТАР»

Көктемде жолда жүргенде жаңбыр, тұман, батпақ пен су толы шұңқырлар жиі кездеседі. Тиісінше, ылғал жол көліктің тежелу қашықтығын ұзартып жібереді. Сондықтан көктем жүргізушіден жоғары зейінді талап етеді.

Психологиялық әсері:

Жүргізуші стресске ұшырайды;

Қарама-қарсы бағыттағы көліктерді дұрыс көрмеу ықтималдығы артады;

Тұман мен жаңбыр көңіл күйге әсер етіп, асығыстыққа итермелеуі мүмкін.

Практикалық кеңестер:

Қауіпсіз қашықтықты сақтаңыз;

Тежегішті біркелкі және жәймен басып пайдаланыңыз;

Тұман немесе жаңбыр кезінде жылдамдықты 20–30% азайтыңыз;

Көлік шанағына жабысқан шаң мен тұз қалдықтарын алдын ала тазарту жолдағы қауіптің алдын алады.

МАУСЫМНЫҢ КӨҢІЛ-КҮЙГЕ ӘСЕРІ

Көктемде көңіл-күйдің өзгеруі, әсіресе қыстың соңындағы әлсіреу мен ұйқышылдық жүргізушінің назарын төмендетеді. Бұл — жол апаттарының негізгі себептерінің бірі.

Статистика:

Көктемде жол апаты басқа мезгілдерге қарағанда 15–20% жоғары болады;

Тұман мен жаңбыр кезінде болған апаттардың 60%-ы жүргізушінің айналаға назарын дұрыс бөлмеуінен орын алады екен.

Кеңестер:

Ұзақ жолға шықпас бұрын кем дегенде 6–7 сағат ұйықтаңыз;

2–3 сағат сайын қысқа үзіліс жасап, психологиялық және физикалық тұрғыдан ойыңыз бен бойыңызды сергітіңіз;

Жолда тамақ пен сусын арқылы сергектік деңгейін сақтаңыз;

Мобильді құрылғылар мен музыкадан бас тартыңыз.

ЖОЛДАҒЫ АГРЕССИЯ МЕН АСЫҒЫСТЫҚҚА ҚАРСЫ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ДАҒДЫЛАР

Жол үстіндегі агрессия мен асығыстық — көктемдегі ең қауіпті факторлар.

Сондықтан психологтар жүргізушілерге мына дағдыларды меңгеруге кеңес береді:

Алдын ала болжау: басқа жүргізушілер мен жаяу жүргіншілердің қозғалысын болжау;

Эмоцияны бақылау: ашулануға жол бермеу, агрессивті жүргізуден аулақ болу;

Серпімділік: күтпеген жағдайға бейімделу;

Құрмет: қарсы бағыттағы жол қатысушыларын сыйлау, сигналдарды тек қажет кезде қолдану.

Практикалық блок:

Жолда басқа көліктерді байқамау орын алып жатса, терең тыныс алып, жылдамдықты азайтыңыз;

Жаяу жүргінші немесе велосипедпен бетпе-бет келсеңіз, жол ережесіне сүйеніп, қауіпсіз қашықтық сақтаңыз;

Асығыс жағдайда эмоционалды тұрақтылықты сақтап, қалпыты жол қозғалысына көшіңіз.

КӨКТЕМГІ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ТРЕНИНГ: ЖҮРГІЗУШІ ӨЗІН ҚАЛАЙ ДАЙЫНДАЙДЫ?

Көз жаттығулары: 2–3 минут сайын алыс нүктеге қарау;

Терең тыныс алу: стресс деңгейін төмендетеді;

Фокус және «mindfulness»: әр қозғалысты саналы түрде орындау;

Жолдан тыс демалыс: табиғатта қысқа серуен жасау немесе жеңіл жаттығу көңіл күйді көтереді.

Бұл әдістер көктемдегі психологиялық шаршау мен жолдағы стресс жағдайын жеңуге көмектеседі.

Көлік жүргізу кезінде тек техникалық дағдылар емес, психологиялық дайындық та маңызды рөл атқарады. Осы тұрғыдан алғанда көктем мезгілі жүргізушілерден икемділік, сабырлық және мұқияттылықты талап етеді.

Негізгі қағидалар:

Жол жағдайына бейімделу — жылдамдық пен тежеуді реттеу;

Психологиялық сергектік — шаршау мен стрессті бақылау;

Қарсы бағыттағы жол қатысушыларын сыйлау — қауіпсіздік мәдениетін арттыру.

Есте сақтаңыз, сергек, зейінді және мұқият жүргізуші ғана көктемгі сапарда қиындыққа тап болмайды!

Дайындаған: Б.Мейірханұлы,

ERNUR.KZ

Тағы оқыңыз:

БЫЛҒАРЫ ЖӘНЕ РЕЗЕҢКЕ ЭЛЕМЕНТТЕРГЕ КҮТІМ ЖАСАУ: орындықтарды, рөлді қоршаған ортаның әсерінен қалай қорғауға болады?

Терезе тазалағыштар ҚАТЫП ҚАЛМАСЫН десеңіз