Бағаның өсуін тежеу үшін билік «eşel mobil» тетігін қайта іске қосты.
Фото: www.bursatv.com.tr
ERNUR.KZ. Таяу Шығыстағы қақтығыс салдарынан әлемдік мұнай бағасының күрт қымбаттауы Түркияда бензин мен дизель отынының кезекті рет қымбаттауына әкеліп, экономика мен тұтынушыларға түсетін қысымды күшейтіп отыр, деп жазады inform.kz.
Түркияда жанармай бағасының қарқынды өсуі жалғасып жатыр, бұл әлемдік энергетикалық нарықтағы тұрақсыздықпен тікелей байланысты. Deutsche Welle мәліметінше, соңғы баға өсімі әсіресе дизель отыны сегментінде айқын байқалады: оның құны бір литрі үшін 80 түрік лирасына (шамамен 860 теңге) жуықтады.
Соңғы рет шамамен 2,52 лираға қымбаттағаннан кейін дизель бағасы Ыстанбұл қаласында 77,5 лираға жуық, ал Анкара мен Измир қалаларында шамамен 79 лираға жетті. Ал Диярбакыр сияқты кей өңірлерде 80 лирадан асып кеткен.
Бензин бағасы да айтарлықтай өсті — ақпан айының соңынан бері ол 4 лирадан астамға қымбаттады. Ыстанбұлда бензиннің бір литрі бұрын шамамен 58 лира болса, қазір 62,5 лирадан (шамамен 670 теңге) асып отыр.
Бағаның өсуінің негізгі себебі — мұнай құнының күрт қымбаттауы. Эталондық Brent маркалы мұнай бағасы АҚШ, Израиль және Иран арасындағы шиеленістің ушығуына байланысты бір баррель үшін 119 долларға дейін көтерілді. Наурыз айының соңына қарай да баға 105 доллардан жоғары деңгейде қалып отыр, бұл Таяу Шығыстағы шиеленіске дейінгі 70 долларлық көрсеткіштен айтарлықтай жоғары.
Бағаның өсуіне Ормуз бұғазы сияқты маңызды мұнай тасымалдау бағыттарының стратегиялық маңызы да әсер етуде. Бұл аймақтағы кез келген қауіп әлемдік энергия тасымалдаушылар бағасына бірден ықпал етеді.
Энергоресурстар импортына жоғары тәуелді Түркия мұндайдағы өзгеріске ерекше сезімтал.
Бағаның өсуін тежеу үшін билік «eşel mobil» тетігін қайта іске қосты, оған сәйкес бағаның бір бөлігі салық жүктемесін азайту арқылы өтеледі. Алайда сарапшылар бұл шараны уақытша шешім деп бағалайды.
Мамандардың пікірінше, мұнай бағасының өсуі жалғасса, қысым тек тұтынушыларға ғана емес, мемлекеттік бюджетке де әсер етеді. Мұндай жағдайда Түркия және басқа да импортқа тәуелді елдер инфляцияны тежеу мен бюджеттік тұрақтылықты сақтау арасында тепе-теңдік іздеуге мәжбүр.
