Мемлекетпен қатар ірі корпорациялар да бұқаралық спорттың қолжетімділігіне үлкен үлес қосуда.
көрнекілік үшін сурет: ЖИ
Қазақстанда бұқаралық және балалар спортын дамыту бағытында 2026 жыл маңызды реформалар мен жаңа жобалардың жүзеге асатын кезеңі болмақ. Мемлекеттік қаржыландыру жүйесінің өзгеруі, спорт нысандарының жаппай салынуы және саланы толық цифрландыру еліміздің спорттық әлеуетін жаңа деңгейге көтеруді көздейді.
Балалар спортын қаржыландырудың жаңа жүйесі қалыптасуда
2026 жылдың шілде айынан бастап мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер спорт мектептерін қаржыландырудың мүлдем жаңа жүйесі – жан басына шаққандағы нормативтік қаржыландыру іске қосылады. Бұрын қаражат мектептің жалпы шығындарына бөлініп келсе, енді ол әрбір нақты баланың қажеттілігіне тікелей бағытталады. Осылайша бір жас спортшыға жұмсалатын ең төменгі мемлекеттік шығын жылына 233 мың теңгеден 415 мың теңгеге дейін артады.
Бұл қаражатқа бапкердің жалақысы, спорттық киім-кешек, жарыстар мен оқу-жаттығу жиындарына бару, сондай-ақ медициналық қамтамасыз ету кіреді. Жаңа жүйе бойынша спорт түрлері шығын деңгейіне қарай үш санатқа бөлінді: жоғары шығынды (хоккей, су спорты, киберспорт), орташа (футбол, теннис) және төмен шығынды (бокс, дзюдо, шахмат). Сонымен қатар, жаңа реформа аясында жаттықтырушылардың жалақысы 30%-ға көтеріліп, жас мамандарға да лайықты жағдай жасалады.
Қарағанды облысында "бір бала — бір ваучер" қағидасымен 20 мыңнан астам баланы қамтыған тегін секциялардың пилоттық жобасы қазірдің өзінде сәтті жұмыс істеп тұр. 2026 жылдың басынан бастап осы жүйеге қатысуды дәл бақылау және "өлі жандарды" болдырмау үшін Face ID автоматтандырылған технологиясы енгізілмек.
Спортты цифрландыру және ашықтық
2026 жылы Қазақстанда саланы басқарудың тиімділігін арттыратын «Дене шынықтыру және спорттың цифрлық платформасы» толық іске қосылады. Бұл жүйе спортшылар мен бапкерлердің электронды паспортын, спорт ғимараттарының тізілімін, іс-шаралар күнтізбесін қамтиды. Заңнамалық өзгерістерге сәйкес, спорттық мекемелер бұл платформаға мәліметтерді уақтылы беріп отыруға міндеттеледі. Бұл қадам жарыс хаттамаларын электронды жүргізуге, мемлекеттік қызметтерді автоматтандыруға және проактивті форматқа көшіруге үлкен мүмкіндік береді.
Ауыл мен қаладағы заманауи спорт инфрақұрылымы
Бүгінгі таңда Қазақстанда 26 мыңнан астам спорт нысаны жұмыс істейді, ал ауылдық жерлерді спорт инфрақұрылымымен қамту деңгейі 62,1%-ға жеткен. 2026 жылы ел аумағында тағы 121 жаңа спорт нысанын пайдалануға беру жоспарланған.
Мемлекетпен қатар ірі корпорациялар да бұқаралық спорттың қолжетімділігіне үлкен үлес қосуда.
Атап айтар болсақ, "Samruk-Kazyna Trust" қоры биыл 11 жаңа спорт орталығының құрылысын бастады. Бұл орталықтар жылына 500 мыңнан астам адамды қамтиды. Әсіресе, Атырау, Павлодар және Солтүстік Қазақстан облыстарында ерекше қажеттіліктері бар жандарға арналған инклюзивті спорт орталықтары бой көтереді.
Сонымен қатар, "Қазақмыс" компаниясы Ұлытау облысында 8,1 млрд теңгеге 150-200 жас спортшыға арналған "NAMYS" спорт академиясын 2026 жылдың қыркүйегінде ашпақ. Бұған дейін Жезқазғанда қала тарихындағы ең ірі "Жігер" спорт кешені (8,5 млрд теңге) пайдалануға берілген болатын.
Аймақтарда, мысалы, Жамбыл облысында 2026 жылы тағы 13 спорт нысаны халық игілігіне беріледі. Ал Алматы, Ақтөбе, Атырау және Шымкент қалаларында жаңа ауқымды стадиондардың құрылысы жүріп жатыр, олар 2028-2029 жылдары аяқталады.
Әлемдік додалар және жаңа белестер
Мемлекеттің бұқаралық және балалар спортына салған инвестициясы жоғары жетістіктер спортының іргетасы болып отыр. Өйткені 2026 жыл Қазақстан спортшылары үшін аса маңызды сын сағаттарына толы. Отандық құрама Италияда өтетін Қысқы Олимпиада ойындарында, Жапониядағы Жазғы Азия ойындарында, Сенегалда ұйымдастырылатын Жасөспірімдер Олимпиадасында және Сауд Арабиясындағы жабық кешендегі Азия ойындарында бақ сынайды.
2026 жылы Қазақстанда іске қосылатын цифрлық шешімдер мен жан басына шаққандағы қаржыландыру жүйесі, сондай-ақ ауыл-аймақтарда жаппай салынып жатқан спорт кешендері елімізде ұлт саулығын жақсартып, бұқаралық спортты жаңа сапалық деңгейге көтеруге толықтай жағдай жасайды.
