Туристер ChatGPT кеңесінен кейін тауда қалып қойған

Оқиға туралы TVN24 журналисі Мацей Станиньский айтып берді. Оның сөзінше, туристер жорық кезінде танымал ЖИ-чаттар бірінің ұсынысын пайдаланған.

"Бұл оларды өте күрделі, ашық, альпинистік жерге алып келді. Басқа жол болмаған соң, TOPR орталығына хабарласып, құтқарушылардан көмек сұрауға мәжбүр болды", - деді Станиньский.

Не болды?

БАҚ мәліметінше, саяхатшылар Бес поляк көлі алқабына баратын жолды қысқартпақ болып, ChatGPT-ден қай бағытпен жүрген дұрыс екенін сұраған. Нейрожелі Свиницка полка (Świnicka Ławka) арқылы өтуді ұсынған.

Саяхатшылар өз бетінше шыға алмады.

Сол күні ауа райы қолайлы болғандықтан, құтқарушылар туристерді тез тауып алды. Оларға тікұшақ жіберіліп, екеуі де Закопанеге эвакуацияланды. Зардап шеккендер туралы ақпарат жоқ.

ChatGPT неге мұндай бағытты ұсынуы мүмкін?

Журналистер жасанды интеллекті неге мұндай бағытты нұсқағанын анықтап көрді.

Свиницка полка расында бар екені белгілі болды. Бұл ойдан шығарылған бағыт емес, Свиницканың солтүстік беткейіндегі биіктігі шамамен 350 метр болатын ұзын жартасты ойық. Оны альпинистер, мысалы, қабырғаны траверстеу немесе жартасты бағыттардан шығу үшін пайдаланады.

Яғни, ChatGPT жоқ жолды "ойдан шығармаған". Сірә, нейрожелі туристік және альпинистік дереккөздерді араластырып жіберген болса керек. Жартасқа шығушыларға арналған сипаттамаларда Свиницка полка салыстырмалы түрде оңай шегіну жолы ретінде аталады. Алайда бұл жағдайда "оңай" деген сөз қарапайым туристер үшін емес, сақтандыру құралдары бар дайындығы жоғары альпинистер үшін оңай дегенді білдіреді.

Тексеру кезінде журналистер чат-бот қатесін мойындағанын да тіркеді.

"Сенікі мүлдем дұрыс. Мен сені бұл асу арқылы жібермеуім керек еді", - делінген хабарламада.

Құтқарушылар қандай кеңес берді?

Оқиғадан кейін құтқарушылар таудағы бағыттарды жоспарлау кезінде жасанды интеллектіні негізгі ақпарат көзі ретінде пайдалануға кеңес бермейтінін тағы да ескертті.

Мацей Станиньскийдің айтуынша, тәжірибелі тау нұсқаушыларын немесе тексерілген қағаз бен арнайы туристік жолсілтемелерді ештеңе алмастыра алмайды.

"Татра тауларында қалай жүру керектігін білетін және мүмкіндіктерімізге қарай бағыт таңдап беретін нағыз татралық нұсқаушыларды ештеңе алмастыра алмайды. Әрине, бұл міндетті түрде адам болуы шарт емес - тексерілген баспа жолсілтемелері де болуы мүмкін", - деді журналист.

TOPR мәліметінше, шілденің бірінші аптасында ғана құтқарушылар 55 туристке көмек көрсеткен. Оқиғаларға ең "бай" күн 4 шілде болды - сол күні оларға 25 құтқару операциясын жүргізуге тура келді.

Мұндай жағдайлардың қалай алдын алуға болады?

Құтқарушылар жорыққа шықпас бұрын бағытты ресми карталармен салыстыруды және күрделілік деңгейін, қозғалыс бағытын және жабылған учаскелер туралы ақпаратты міндетті түрде тексеруді ұсынады.

Навигация үшін арнайы туристік қосымшаларды пайдалануға болады, бірақ жолға шықпас бұрын бағытты бәрібір ұлттық саябақтың ресми ақпаратымен тексерген жөн.

Сонымен қатар Польшада туристерге RATUNEK қосымшасын орнатуға кеңес беріледі, ол көмек сұраған кезде телефон координаттарын құтқарушыларға автоматты түрде жібереді.

Бұл — жасанды интеллект кеңестері саяхатшыларды қиындыққа тіреген алғашқы оқиға емес.

Бұған дейін бір саяхатшылар отбасы ChatGPT-дің "ресейліктерге виза қажет емес" деген қате мәліметінен кейін Солтүстік Македонияға ұша алмағанын айтқан болатын. Әуежайда ғана елге кіру үшін алдын ала ресімделетін құжат қажет екені анықталды. Нәтижесінде отбасы сапардан бас тарту немесе демалыс үшін басқа ел іздеу мәселесін шешуге мәжбүр болды.

Осыған ұқсас тағы бір жағдай Пуэрто-Рикоға бағыт алған испандық ерлі-зайыптылармен болды. Туристердің айтуынша, ChatGPT сапар үшін қосымша рұқсаттар қажет емес деп хабарлаған. Алайда рейске тіркелу кезінде Испания азаматтарына виза қажет болмағанымен, сапар алдында ESTA электронды рұқсатын рәсімдеу керек екені белгілі болды. Осының кесірінен саяхатшылар алғашқы рейске жіберілмеді. Кейінірек олар межелі жерге бәрібір жете алды.

Бұл жағдайлар генеративті нейрожелілердің қателесуі немесе маңызды бөлшектерді ескермеуі мүмкін екенін тағы бір мәрте дәлелдейді. Саяхаттарды жоспарлау, виза ресімдеу, бағыттарды таңдау және қауіпсіздікке немесе ресми талаптарға қатысты басқа да мәселелерде ақпаратты ресми дереккөздер мен тиісті қызметтердің деректері арқылы қайта тексеру ұсынылады.