Құқық бұзушылықтың алдын алу — тек полицияның емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі. Сондықтан мұндай шаралар балалардың құқықтық сауатын арттырумен қатар, олардың бойында адамгершілік, әділдік және заңға құрмет сезімін қалыптастыруда үлкен рөл атқарады.
Шымкент қаласында кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу, қылмыс деңгейін төмендету және жасөспірімдердің жалпы құқықтық сауаттылығы мен саналы мінез-құлқын қалыптастыру мақсатында ауқымды және жүйелі түсіндіру жұмыстары қарқынды жүргізілуде. Қала полиция департаменті білім беру ұйымдарымен тығыз байланыс орнатып, жас ұрпақтың қауіпсіздігіне баса назар аударып отыр.
Қала полиция департаментінің криминалдық полиция бөлімдерінің қызметкерлері жыл басынан бері қаладағы жалпы білім беретін мектептердің оқушыларымен 100-ге жуық арнайы профилактикалық кездесу өткізді. Бұл сабақтардың негізгі миссиясы — жас ұрпақтың бойында заңға деген құрметті қалыптастыру және қоғамдағы құқықтық мәдениетті нығайту.
Заң бұзушылық салдары мен жауапкершілік
Әрбір кездесуде оқушыларға олардың жас ерекшеліктеріне сай өмірлік маңызы бар тақырыптар бойынша терең түсіндіру сабақтары ұйымдастырылды. Тәртіп сақшылары өз жұмыстарында тек теориялық біліммен шектелмей, нақты мысалдар мен оқиғаларды пайдаланды, сондай-ақ арнайы дайындалған бейнематериалдар арқылы құқық бұзушылықтың салдары жан-жақты және шынайы түрде көрсетілді.
Кездесулер барысында полицейлер кәмелетке толмағандар жиі тап болатын құқық бұзушылықтың түрлері (ұрлық, бұзақылық, ұрып-соғу) мен оның заңды салдары, сондай-ақ жасөспірімдердің қылмыс жасаған жағдайдағы заң алдындағы жауапкершілігі туралы егжей-тегжейлі айтып берді.
Киберқауіпсіздік және буллингке қарсы күрес
Қазіргі қоғамдағы өзекті мәселелерге байланысты, полицейлер келесі тақырыптарға ерекше назар аударды:
- Киберқауіпсіздік: Интернет желісіндегі қауіпсіз жүріс-тұрыс ережелері.
- Интернеттегі Алаяқтық: Жасөспірімдерді интернет арқылы алдау схемаларынан қорғау жолдары.
- Буллинг және Кибербуллинг: Мектептегі және виртуалды кеңістіктегі қорқытудың алдын алу әдістері, оның психологиялық және заңды салдары.
- Топтық Құқық Бұзушылық: Жасөспірімдердің түрлі топтық құқық бұзушылықтарға қатысуына жол бермеудің маңызы.
Профилактикалық кездесулерде полицейлер оқушылармен еркін форматта пікір алмасып, олардың сұрақтарына жауап берді. Тәртіп сақшылары жасөспірімдерге түрлі қиын жағдайлардан (жанжал, қысым) шығудың дұрыс және заңды жолдарын түсіндірді. Әсіресе әлеуметтік желілердегі қауіпті байланыстар мен жабық, анонимді топтар туралы ақпарат беріліп, күдікті жағдай туындаған кезде міндетті түрде ата-аналарға немесе мұғалімдерге жүгіну қажеттігі ескертілді.
Қоғамдық жауапкершілік және жанжалдың алдын алу
Кездесулерде оқушылардың өзара қарым-қатынас мәдениеті мен бір-біріне деген құрмет, төзімділік (толеранттылық) тақырыптары да қозғалды. Мамандардың айтуынша, соңғы жылдары балалар арасындағы жанжал мен мектептегі буллинг оқиғаларына тосқауыл қою — тек мектеп әкімшілігінің ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті.
Полиция қызметкерлері тек оқушылармен түсіндірумен шектелмей, ата-аналар мен ұстаздарға да үндеу жасады. Олар баланың мінез-құлқындағы кенеттен пайда болған өзгерістерге (агрессия, тұйықтық, мектептен қалу) назар аударудың маңызын айтты. Себебі, жасөспірімдердің көп жағдайда құқық бұзушылыққа баруы — отбасындағы немесе қоршаған ортадағы бақылаудың әлсіреуінен және олардың эмоционалдық қажеттіліктерінің қанағаттандырылмауынан туындайды.
Алдағы жоспарлар
Жыл басынан бері жүргізілген осы ауқымды іс-шаралар қорытындысы бойынша 30 мыңнан астам оқушы қамтылды. Бұл – Шымкент қаласындағы білім беру ұйымдарының басым бөлігін қамтитын жоғары көрсеткіш. Полицейлердің айтуынша, мұндай профилактикалық жұмыстардың нәтижесінде кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу бағытында оң динамика байқалады.
Полиция департаменті мұндай кездесулердің алдағы уақытта да тұрақты түрде жалғасатынын мәлімдеді. Жоспар бойынша жыл соңына дейін тағы бірнеше мектеп пен колледжде «Құқықтық мәдениет — қауіпсіз қоғамның кепілі» атты тақырыптық дәрістер өткізілмек.
Құқық бұзушылықтың алдын алу — тек полицияның ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі. Сондықтан мұндай шаралар балалардың құқықтық сауатын арттырумен қатар, олардың бойында адамгершілік, әділдік және заңға құрмет сезімін қалыптастыруда үлкен рөл атқарады.
Шымкент қаласында өтіп жатқан бұл бастама — жас ұрпақтың саналы әрі қауіпсіз өмір сүруіне бағытталған жүйелі және кешенді жұмыстардың айқын көрінісі болып табылады.
