Бұл тәсілдер сабақтың құрылымын өзгертпей-ақ, оқушылардың белсенділігін арттыруға көмектеседі
сурет: ЖИ
Сабақты қызықты ету – мұғалімнің ең басты шеберліктерінің бірі. Ұзақ түсіндіру мен дәстүрлі сұрақ-жауап кейде оқушының назарын ұстап тұруға жеткіліксіз болады. Сондықтан соңғы жылдары қысқа уақыт ішінде нәтижелі жұмыс істеуге көмектесетін микроәдістер кеңінен қолданылып жүр. Бұл тәсілдер сабақтың құрылымын өзгертпей-ақ, оқушылардың белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Төменде сабақта оңай енгізуге болатын жеті микроәдіс ұсынылады.
«Бір сөйлеммен қорытындыла» әдісі
Сабақтың ортасында немесе соңында оқушыларға өткен тақырыпты бір ғана сөйлеммен жеткізуді ұсыну – өте тиімді тәсіл. Бұл әдіс оқушыны ақпаратты саралауға, маңыздысын таңдауға үйретеді. Кейбір оқушылар ұзақ жауап беруге қиналғанымен, бір сөйлем айтуға белсенді қатысады. Мұғалім әр жауапты тыңдай отырып, тақырыптың қаншалықты меңгерілгенін бірден байқайды. Сонымен қатар, бұл әдіс уақытты көп алмайды және кез келген пәнге бейімдеуге болады.
«3 сұрақ – 1 минут» әдісі
Сабақ барысында мұғалім тақырыпқа қатысты үш қысқа сұрақ қояды да, оқушыларға бір минут ішінде жауап беруді ұсынады. Уақыттың шектеулі болуы оқушыларды тез ойлануға және нақты жауап айтуға жетелейді. Бұл әдіс сабақтың қарқынын арттырып, зейінді қайта шоғырландыруға көмектеседі. Әсіресе, сабақтың ортасында қолданса, шаршаған оқушылар қайта белсенді бола бастайды. Мұғалім жауаптарды ауызша немесе қағазға жаздыру арқылы жинақтай алады.
«Көршіңмен бөліс» әдісі
Бұл тәсілде оқушылар алдымен жеке ойланып, кейін жанындағы оқушымен пікір алмасады. Қысқа талқылаудан кейін бірнеше жұп өз ойларын сыныпқа ұсынады. Мұндай микроәдіс әсіресе тұйық оқушыларды сөйлетуге тиімді. Олар үлкен аудитория алдында емес, алдымен бір адаммен пікірлесуге мүмкіндік алады. Сонымен қатар, бұл әдіс сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастырады.
«Күтпеген сұрақ» әдісі
Мұғалім сабақ барысында тақырыпқа байланысты, бірақ сәл өзгеше немесе қызықты сұрақ қояды. Мысалы, «Егер сен осы кейіпкердің орнында болсаң не істер едің?» немесе «Бұл заңдылық өмірде қай жерде кездеседі?» деген сияқты. Мұндай сұрақтар оқушыларды ойлануға итермелейді және сабаққа эмоциялық серпін береді. Бұл әдісті алдын ала жоспарламай-ақ, кез келген сәтте қолдануға болады. Нәтижесінде оқушылар сабаққа белсенді қатыса бастайды.
«Стикердегі ой» әдісі
Оқушыларға шағын стикер беріліп, тақырып бойынша бір идея жазу ұсынылады. Кейін барлық стикер тақтаға жапсырылады. Мұғалім жауаптарды талқылап, ортақ қорытынды жасайды. Бұл әдіс оқушылардың барлығын қамтуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, визуалды түрде тақырыптың қалай қабылданғанын көруге болады. Сабақ соңында кері байланыс ретінде де қолдануға ыңғайлы.
«Қате тап» әдісі
Мұғалім әдейі қате жазылған сөйлем немесе есеп ұсынады. Оқушылар сол қатені табуы керек. Бұл тәсіл оқушылардың сыни ойлауын дамытады және оларды мұқият болуға үйретеді. Әсіресе грамматика, математика, тарих сияқты пәндерде тиімді. Оқушылар жарыса жауап беруге тырысып, сабаққа қызығушылығы артады. Қысқа уақыт ішінде белсенділік жоғарылайды.
«1 факт – 1 пікір» әдісі
Оқушылар тақырып бойынша бір факт айтып, оған өз пікірін қосады. Мысалы, «Менің білгенім…, менің ойымша…» деген құрылым арқылы жауап береді. Бұл әдіс ақпарат пен жеке көзқарасты ажыратуға үйретеді. Сонымен қатар, оқушының сөйлеу дағдысын дамытады. Мұғалім үшін бұл тәсіл оқушылардың түсіну деңгейін бағалауға мүмкіндік береді.
Осы микроәдістердің барлығы көп уақытты талап етпейді, бірақ сабақтың атмосферасын бірден өзгертеді. Қысқа, нақты және динамикалық әрекеттер оқушылардың назарын сақтауға көмектеседі. Мұғалім әр сабақта бір немесе екі микроәдісті қолданса, сабақ бірсарынды болмайды. Ең бастысы – әдісті пәнге, сыныптың ерекшелігіне қарай бейімдеу. Сонда сабақ шынайы қызықты әрі нәтижелі өтеді.
