Қазақстандағы әскери және құқық қорғау бағытындағы мектептер – оқушыларды ерте жастан тәртіпке, патриотизмге және нақты мамандыққа бағыттайды
фото: ЖИ
Қазақстанда білім беру жүйесі тек академиялық жетістікке ғана емес, сонымен қатар нақты мамандыққа ерте бағыт беруге де негізделген. Соның ішінде әскери және құқық қорғау саласына арналған мектептер ерекше орын алады. Бұл оқу орындары оқушыларды жас кезінен тәртіпке, жауапкершілікке, патриоттық рухқа тәрбиелей отырып, болашақ мамандыққа жүйелі түрде дайындайды. Мұндай мектептерге қабылдау оңай емес, себебі үміткерлер тек білім деңгейімен ғана емес, физикалық және психологиялық дайындығымен де іріктеледі.
Қазақстандағы әскери бағыттағы негізгі оқу орындарының бірі - Жас Ұлан республикалық мектебі. Бұл мектептер Қорғаныс министрлігіне қарайды және еліміздің бірнеше қаласында орналасқан. Мұнда негізінен 9-сыныптан кейін ұл балалар қабылданып, екі жыл бойы әскери тәртіпке негізделген орта білім алады.
Оқушылар күнделікті өмірде әскери режимге жақын тәртіппен өмір сүреді: арнайы форма киеді, саптық дайындықтан өтеді, дене шынықтыру деңгейі жоғары талаптарға сай жүргізіледі. Сонымен қатар олар жалпы білім беретін пәндермен қатар әскери негіздер, қару-жарақ туралы бастапқы білім алады. Бұл мектептің басты ерекшелігі – оқушыны тек біліммен ғана емес, мінез-құлық, тәртіп және көшбасшылық қасиеттер тұрғысынан қалыптастыруы. Түлектердің басым бөлігі кейін әскери жоғары оқу орындарына түсіп, офицерлік жолды таңдайды.
Құқық қорғау саласына бағытталған оқу орындарының қатарында ІІМ кадет мектептері ерекше орын алады. Бұл мектептер болашақ полиция қызметкерлерін ерте жастан дайындауға бағытталған. Мұнда оқушылар құқық негіздерімен, заң жүйесімен, қоғамдық қауіпсіздік мәселелерімен танысады. Оқу процесі тек теориямен шектелмей, тәртіп пен жауапкершілікке негізделген күн тәртібімен ұштасады: кадеттік форма кию, саптық дайындық элементтері, қатаң ішкі тәртіп сақталады.
Сонымен қатар оқушылардың физикалық дайындығына да ерекше мән беріледі. Бұл мектептердің басты ерекшелігі – оқушыны заң саласына бейімдеп, кәсіби бағдарды ерте қалыптастыруы. Мұндай дайындықтан өткен түлектер кейін Ішкі істер министрлігінің академияларына түсіп, құқық қорғау органдарында қызмет етуге нақты дайын болады.
Соңғы жылдары әскери білім беру жүйесінде жаңашылдық ретінде Қорғаныс министрлігінің әскери колледждері дамып келеді. Бұл оқу орындары мектеп пен жоғары әскери білімнің арасындағы аралық буын ретінде қарастырылады. Мұнда 9 немесе 11-сыныптан кейін түсуге болады және оқушылар тек жалпы білім алып қана қоймай, кәсіби әскери дайындықтан өтеді.
Оқу барысында әскери мамандықтың нақты дағдылары үйретіліп, болашақ қызметке бейімделу жүреді. Мемлекет тарапынан толық қамтамасыз етілуі – яғни жатақхана, тамақ, арнайы киіммен қамтылуы – бұл оқу орындарының маңызды артықшылықтарының бірі. Сонымен қатар түлектердің әрі қарай әскери қызметке орналасу немесе жоғары әскери оқу орындарына түсу мүмкіндігі жоғары болады. Бұл жүйе оқушыларға мектептен кейін бірден нақты кәсіби жолға шығуға мүмкіндік береді.
Қазақстандағы әскери және құқық қорғау бағытындағы мектептер оқушыларға тек білім беріп қана қоймай, оларды өмірге, нақты қызметке дайындайтын ерекше орта қалыптастырады. Бұл мектептердегі қатаң тәртіп, физикалық дайындық және жауапкершілік талаптары кез келген оқушыға сай келе бермейді. Алайда нақты мақсаты бар, өз болашағын әскери немесе құқық қорғау саласымен байланыстыратын жастар үшін бұл оқу орындары үлкен мүмкіндік болып табылады. Ең бастысы – ерте шешім қабылдап, сол бағытта жүйелі дайындалу.
