Косметиканың заң талаптарына сай екенін қалай тексеруге болады?
Сурет: ЖИ
Косметика таңдағанда көп адам өнімнің құрамын оқудан көрі, оның қай елде шығарылғанына мән береді.
- "Корей косметикасы сапалы, Азия елінің өнімі азиаттардың терісіне сәйкес келеді"
- "Еуропаның кремдері сенімді, стандарт талаптарына сай, медициналық, дәріханалық негізде дайындалады"
- "Қытай өнімдері – сапасыз көшірме, сондықтан арзан, құрамы зиянды қоспаларға толы" -
деген түсініктер жиі кездеседі. Мұндай пікірлер қаншалықты шындыққа жанасады? Косметиканың сапасын тек өндірілген елмен анықтауға бола ма?
Корей косметикасы: көпсатылы күтім мен жеңіл текстура
Корей косметикасы әлемдік сұлулық индустриясына айтарлықтай ықпал етті. Күнделікті күтімге «көпсатылы күтім» ұғымын енгізген осы ел. Эссенция, гидрофильді май, тонер, патч, кушон, күннен қорғану құралдары, т.с.с. қолданысқа мықтап енуі әрі жаппай тұтынылуы осы нарықпен тығыз байланысты.
Кореялық өнімдердің ерекшелігі көбіне олардың текстурасынан байқалады. Теріге тез сіңетін жеңіл кремдер, гельдер, сарысулар мен эссенциялар күнделікті күтімге ыңғайлы.
Алайда «корей косметикасының бәрі сапалы» деу дұрыс емес. Кез келген үлкен нарықта тиімді формуласы бар өнімдермен қатар, әдемі қаптамасы мен сәнді ингредиенттеріне сүйенетін тауарлар да кездеседі. Өнім атауында «ниацинамид», «центелла», «гиалурон қышқылы» сияқты танымал компоненттердің болуы оның автоматты түрде сіздің теріңізге сәйкес келетінін білдірмейді.
Кореяда косметикаға қатысты мемлекеттік бақылау жүйесі бар. Елдің Азық-түлік және дәрі-дәрмек қауіпсіздігі министрлігі косметиканың қауіпсіздігін, сапасын бақылайды, белгілі бір функционалдық косметика түрлеріне қойылатын талаптарды реттейді.
Корей косметикасына қатысты нақты клиникалық зерттеулер жеткілікті. Мысалы, 2019 жылы Journal of Cosmetic Dermatology журналында жарияланған рандомизацияланған зерттеуге 46 кореялық әйел қатысқан. Сегіз апталық бақылаудан кейін өсімдік сығындысы бар крем қолданған топта терінің ылғалдануы, серпімділігі және дерма тығыздығы бойынша оң өзгерістер байқалған. Зерттеу жұмысының қорытынды баяндамасы PubMed ғылыми деректер қорына жарияланған.
Еуропалық косметика: қатаң талаптың артықшылығы бар ма?
Еуропалық косметика, әсіресе дәріханаларда сатылатын дермокосметика тұтынушылар арасында сенімді өнім ретінде қабылданады. Бұған Еуропалық одақтағы косметика қауіпсіздігіне қойылатын талаптардың қатаңдығы әсер етеді.
ЕО-да косметикалық өнім нарыққа шығарылар алдында оның қауіпсіздігі бағалануы керек. Еуропалық комиссия жанындағы Тұтынушылар қауіпсіздігі жөніндегі ғылыми комитет косметикалық ингредиенттердің қауіпсіздігін ғылыми тұрғыдан бағалауға арналған арнайы нұсқаулықтар әзірлейді.
Еуропалық косметика нарығының тағы бір ерекшелігі – косметикалық мақсатта жануарларға жүргізілетін сынақтарға қатысты қатаң шектеулердің болуы. ЕО-да косметика қауіпсіздігін бағалауда жануарларға жасалатын сынақтардың орнына балама әдістерді қолдануға басымдық беріледі.
Дегенмен бұл «Еуропада жасалған кез келген крем бәрінен жақсы» дегенді білдірмейді. Мысалы, қымбат люкс кремнің бағасына тек оның формуласы емес, қаптамасы, жарнамасы, бренд беделі және маркетингі де әсер етеді. Сондықтан жоғары баға әрдайым жоғары сапаға тең емес.
Қытай косметикасы: ескі стереотиптен арылатын уақыт келді
Қытай косметикасына қатысты ең көп тараған пікірлердің бірі – «арзан болса – сапасыз» деген түсінік. Бұл да біржақты, қасаң көзқарас.
Қытайда косметика өндірісі қарқынды дамыған. Елде қуаты жойқын заманауи зертханалары бар ірі компаниялармен қатар, сапасы әртүрлі шағын өндірушілер де бар. Қытайдың Ұлттық медициналық өнімдер басқармасы косметика қауіпсіздігін бағалау жүйесін жетілдіріп келеді.
2021–2022 жылдары Лю Вей және әріптестері Қытайдағы әйелдердің терісіне арналған косметикалық жүйені қарастырған. Зерттеу Қытайдың Бейжің қаласында жүргізілді. Қатысушылардың орташа жасы шамамен 49 жас болған. Әйелдер екі топқа бөлініп, антиоксидантты күндізгі және түнгі сарысу жүйесі негізгі ылғалдандырғышпен салыстырылған. Зерттеу авторлары бұл өнімнің ауаның ластануына байланысты теріге түсетін әсерді азайту мүмкіндігін бағалаған. Зерттеу нәтижелері Journal of Cosmetic Dermatology журналында, 2023 жылғы қаңтардағы шығарылымда жарық көрген. Бұл мысал «Қытай косметикасының бәрі сапасыз» деген стереотип дұрыс емес екенін жақсы дәлелдеді.
Үш елдің косметикасында қандай айырмашылық бар?
- Корей косметикасы көбіне жеңіл текстураларымен, қабаттап жағылатын күтім өнімдерімен және жаңа косметикалық трендтерді жылдам енгізуімен ерекшеленеді.
- Еуропалық косметика қауіпсіздік талаптарының қатаңдығымен, дерматологиялық зерттеулерге және ингредиенттердің қауіпсіздігін бағалауға басымдық беретін жүйесімен ерекшеленеді.
- Қытай косметикасы өте үлкен әрі алуан түрге толы нарық. Оның ішінде заманауи зерттеулерге сүйенетін сапалы өнімдер де, сапасы күмәнді тауарлар да болуы мүмкін.
Үш нарықтың да жақсы және әлсіз жақтары бар. Сондықтан қаптамадағы өндіруші ел туралы бір ғана белгі оны жақсы немесе нашар деп бағалауға жеткіліксіз. Бұл жердегі назар аудару керек маңыздырақ нәрсе: өнімнің құрамы, қалай дайындалғаны және қайдан сатып алынғаны.
Белгісіз сатушыдан алынған тауардың түпнұсқалығын, сақтау жағдайын және өндірісін тексеру қиын болуы мүмкін. Сондықтан бағасы өте төмен немесе шығу тегі түсініксіз өнімге сақтықпен қараған дұрыс.
Тері үшін ел емес, формула маңызды
Терімізге косметиканың қаптамасында қай елдің атауы жазылғаны маңызды емес. Ол үшін өнімнің нақты формуласы, ингредиенттері, концентрациясы, тері жағдайына сәйкестігі және қолдану тәсілі маңызды. Мысалы, бір адамға жақсы әсер еткен крем екінші адамның терісін тітіркендіруі мүмкін. Бұл өнімнің жаман екенін білдірмейді. Терінің ерекшелігі әр адамда әртүрлі.
Жаңа күтім құралын бірден бүкіл бетке жағудың орнына, алдымен терінің кішкентай бөлігінде сынап көрген жөн. Бұл ықтимал тітіркенуді немесе аллергиялық реакцияны алдын ала байқауға көмектеседі.
Сондай-ақ тері күтімінде өнім санын шамадан тыс көбейтудің қажеті жоқ. Дерматологтар тері күтімінде үш саты – жұмсақ тазарту, ылғалдандыру және күннен қорғану жеткілікті болатынын, ең маңыздысы – тұрақтылық екенін айтады.
Қазақстанда косметикаға қандай талап қойылады?
Қазақстан нарығында сатылатын косметикалық өнімдер Еуразиялық экономикалық одақтың «Парфюмериялық-косметикалық өнімдердің қауіпсіздігі туралы» техникалық регламентінің талаптарына сай болуы керек. Құжат косметиканың қауіпсіздігіне, құрамына, таңбалануына және нарыққа шығарылуына қойылатын талаптарды белгілейді. Көптеген косметикалық өнімдер үшін сәйкестік декларациясы рәсімделеді, ал балалар косметикасы, пилингтер, интимдік косметика, теріні ағартуға арналған кейбір құралдар және басқа да арнайы санаттар мемлекеттік тіркеуге жатады. Сондықтан корей, еуропалық немесе қытайлық косметиканың Қазақстанда сатылуы оның шыққан елімен ғана емес, ЕАЭО талаптарына сәйкестігімен байланысты.
Косметиканың заң талаптарына сай екенін қалай тексеруге болады? Тұтынушы өнімнің қаптамасынан EAC белгісін, өндіруші, құрамы, өндірілген күні мен жарамдылық мерзімі туралы ақпаратты тексергені жөн. Бұдан бөлек, сатушыдан өнімнің сәйкестік туралы декларациясын немесе мемлекеттік тіркеу туралы куәлігін сұратуға болады. Құжаттың шынайылығын ЕАЭО-ның сәйкестік сертификаттары мен тіркелген декларацияларының бірыңғай тізілімінен тексеруге мүмкіндік бар.
Бір ескеретін нәрсе: EAC белгісі өнімнің сіздің теріңізге міндетті түрде тиімді немесе аллергия тудырмайтынын білдірмейді. Ол өнімнің ЕАЭО-ның тиісті міндетті талаптарына сәйкестігін растауға қатысты. Ал теріге жеке сәйкестігі бөлек мәселе.
Косметика таңдағанда нені тексерген дұрыс?
Өнім сатып алар алдында мына бірнеше нәрсеге назар аударған жөн:
- Құрамын оқыңыз. Тек жарнамалық атауына немесе «табиғи», «премиум», «кореялық технология» сияқты сөздерге сенбеңіз.
- Теріңіздің қажеттілігін анықтаңыз. Құрғақтық, майлылық, сезімталдық немесе безеуге бейімділікке қарай өнім таңдаған дұрыс.
- Белсенді компоненттерді салыстырыңыз. Өнімнің құрамында қандай ингредиент бар екенінен бөлек, оның концентрациясы мен жалпы формуласы да маңызды.
- Тым көп өнімді қатар қолданбаңыз. Бірден бірнеше жаңа құрал қосу терінің қай өнімге реакция бергенін анықтауды қиындатады.
- Оригинал өнім екеніне көз жеткізіңіз. Белгісіз сатушыдан алынған өнімнің шығу тегі мен сақтау жағдайы күмәнді болуы мүмкін.
- Терінің реакциясын бақылаңыз. Қызару, қышу, ашыту немесе ісіну байқалса, өнімді қолдануды тоқтатып, қажет болған жағдайда дерматологқа қаралған дұрыс.
Қазақстанға әкелінген өнімнің түпнұсқалығын және заңдылығын, мемлекеттік тіркеу куәлігі немесе сәйкестік декларациясы бар екенін цифрлық құралдар арқылы тексеру:
- ЕАЭО бірыңғай реестр порталына (поиск деклараций/сертификатов) өту.
- Өнімнің қаптамасындағы өндіруші атауын немесе EAC декларация нөмірін енгізу.
- Құжаттың қолданылу мәртебесін растау.
Өнімнің шығарылған нақты уақыты мен жарамдылық мерзімін тексеру:
- Өнім құтысының түбіндегі батч-кодты (4-8 таңбалы әріп/сан) табу.
- Checkcosmetic.net немесе ұқсас сервиске бренд пен кодты енгізу.
- Шығарған зауыт пен жарамдылық мерзімін өнімде көрсетілген дерекпен салыстыру.
Корей, еуропалық және қытайлық косметиканың арасында айырмашылық бар. Бірақ бұл айырмашылықты «мына елдің косметикасы жақсы, ал ана елдікі нашар» деп бөлу дұрыс емес. Бір корей сарысуы сізге өте жақсы сәйкес келуі мүмкін. Басқа адамға еуропалық дәріханалық крем ыңғайлы болуы ықтимал. Сапалысын таңдай алсаңыз, қытайлық өнім де өз міндетін жақсы атқара алады.
Дайындаған: Ханбибі ОРАЛ,
ОҚИ ОТЫРЫҢЫЗ:
25, 35 және 45: Әр жаста РЕТИНОЛды таңдау мен қолдану ерекшеліктері
![](/assets/thumbnails/eb/eb3dcd7aba4ef21a35c9df09a961405f.jpg ""ӨЗІҢ ЖУ": КӨЛІК ЖУУда көпшілік жіберетін ҚАТЕЛІКТЕР және ПАЙДАЛЫ КЕҢЕСТЕР")
