3-6 жастағы балаларды йога тыныштандырады
Сурет: ЖИ
Дене белсенділігі – баланың дені сау, мықты әрі өзіне сенімді болып өсуінің маңызды шарттарының бірі. Дегенмен, спорт түрін таңдағанда баланың жас ерекшелігін ескерген жөн. Сонда ғана жаттығулар денсаулыққа пайдалы болып, баланың жан-жақты дамуына ықпал етеді.
Мектепке дейінгі балалар (3–6 жас): ойын арқылы даму
Бұл жастағы балалар үшін дене белсенділігі қызықты әрі алуан түрлі болуы керек. Негізгі мақсат – негізгі қимыл-қозғалыс дағдыларын қалыптастыру, қозғалыс үйлесімділігін, икемділікті дамыту және баланы шамадан тыс жүктемеуден сақтау.
Гимнастика. Би мен музыка элементтері енгізілген гимнастика сабақтары ырғақты сезінуді, дененің икемділігі мен есту қабілетін дамытады. Сонымен қатар балаға өзін еркін көрсетуге және шығармашылық қабілетін жетілдіруге мүмкіндік береді.
Жүзу. Жүзу – мектепке дейінгі балалар үшін ең пайдалы дене белсенділігінің бірі. Ол бұлшықеттерді нығайтады, икемділік пен қозғалыс үйлесімділігін дамытады, сондай-ақ жүрек-қантамыр жүйесінің жұмысын жақсартады.
Белсенді ойындар. Қуаласпақ, жасырынбақ, секіртпемен секіру сияқты ашық ауадағы ойындар қимыл үйлесімділігін, төзімділігін және ептілігін дамытады. Сонымен қатар мұндай ойындар балалардың бір-бірімен араласуына, достық қарым-қатынас орнатуына және командамен әрекет етуді үйренуіне көмектеседі.
Балалар йогасы. Йога баланың тынышталып, босаңсуына көмектеседі, икемділігі мен тепе-теңдігін жақсартады. Қарапайым қалыптар мен тыныс алу жаттығулары денені шынықтырып, зейін қою қабілетін арттырады.
Дене белсенділігі барлық жастағы балалар үшін маңызды. Жасына сәйкес таңдалған спорттық жаттығулар олардың дене дайындығын ғана емес, мінез-құлқы мен жеке қасиеттерінің де қалыптасуына ықпал етеді.
Бастауыш мектеп жасы (7–12 жас): дағды мен тәртіпті қалыптастыру
Бұл кезеңде балалар күрделірек дене жаттығуларын меңгере бастайды. Сондықтан олардың спорттық қабілеттерін, төзімділігін және тәртіпке бейімділігін дамыту маңызды. Сонымен қатар әртүрлі спорт түрлеріне қызығушылығын қолдап отырған жөн.
Гимнастика және акробатика. Гимнастикамен айналысу бұлшықет күшін, икемділікті және тепе-теңдікті дамытады. Сондай-ақ дұрыс дене қалпын қалыптастырып, бұлшықеттерді нығайтады. Ал акробатикалық жаттығулар сабаққа қызығушылық пен серпін береді.
Командалық спорт түрлері. Футбол, баскетбол, волейбол және басқа да командалық ойындар балаларды бірлесіп жұмыс істеуге, жауапкершілік алуға және көшбасшылық қасиеттерді дамытуға үйретеді. Сонымен бірге олар қимыл үйлесімділігін, жылдамдық пен ептілікті жетілдіреді.
Жекпе-жек өнері. Каратэ, дзюдо немесе таэквондо сияқты спорт түрлері өзін-өзі бақылауды, тәртіпті, зейінділікті және өзін қорғау дағдыларын қалыптастырады. Сонымен қатар бұлшықеттерді күшейтіп, қозғалыс үйлесімділігін жақсартады.
Би. Би сабақтары ырғақты сезіну, дене пластикасы мен қозғалыс үйлесімділігін дамытады. Сонымен қатар балалардың өзін еркін көрсетуіне және өзіне деген сенімділігін арттыруға көмектеседі.
Баланың спортқа қызығушылығының қалыптасуында ата-ананың қолдауы, түсіністігі мен жігерлендіруі ерекше рөл атқарады. Бұл өмір бойы сақталатын пайдалы әдеттердің негізін қалайды.
Жасөспірімдер (13–18 жас): дене дайындығын жетілдіру және мамандану
Жасөспірім кезеңде балалар өз қызығушылықтарын айқындап, белгілі бір спорт түріне тереңірек ден қоя бастайды. Осы кезде олардың таңдауын қолдап, қабілетін дамытуға жағдай жасау маңызды.
Экстремалды спорт түрлері. Скейтбординг, сноуборд, велоспорт және басқа да экстремалды спорт түрлері жасөспірімдерге жаңа әсер сыйлап, ерекше жағдайларда өз қабілеттерін шыңдауға мүмкіндік береді. Алайда мұндай спортпен айналысқанда қауіпсіздік ережелерін қатаң сақтау және денсаулық жағдайын үнемі бақылап отыру қажет.
Жеке спорт түрлері. Теннис, жүзу, семсерлесу және басқа да жеке спорт түрлері зейінділік, мақсатқа ұмтылу және тәртіп сияқты қасиеттерді дамытады. Сонымен қатар жасөспірім өз алдына мақсат қойып, оған өз еңбегімен жетуге үйренеді.
Жеңіл атлетика. Жүгіру, секіру және лақтыру жаттығулары күшті, төзімділікті және қозғалыс үйлесімділігін дамытады. Сонымен қатар жүрек-қантамыр жүйесін нығайтып, жалпы дене дайындығын жақсартады.
Күш жаттығулары. Бұл жаста жеңіл салмақпен немесе өз дене салмағын пайдаланып күш жаттығуларын бастауға болады. Мұндай жаттығулар бұлшықеттерді күшейтіп, дене қалпын түзетеді және күш-қуатты арттырады.
Балаңызға спорт түрін таңдағанда оның жас ерекшелігін, денсаулық жағдайын және қызығушылығын ескеріңіз. Ең бастысы – спорт бала үшін міндет емес, қуаныш пен шабыттың көзіне айналуы тиіс. Сонда ғана дене белсенділігі оның денсаулығын нығайтып, өмір бойы сақталатын пайдалы әдетке айналады.
Төре СЕЙІТХАН,
ОҚИ ОТЫРЫҢЫЗ:
ЖЫНЫСТЫҚ ТӘРБИЕ туралы басты 10 сұраққа ЖАУАПМАСА мен ШЫБЫНды сіздің үйде не қызықтырады? Біз байқамайтын ҚАТЕЛІКтер
